‘Oku hangē ha me’alele tisolo hono fakamāmāfana’i ‘a e ngaahi ngāue anga maheni ‘o Tongá. He ‘oku finangalo mei Fale Lahi ke lakalakai mōnū ‘a e ngaahi kalofiama mei ono’ahó,kae kei fālute ai ‘a e ngaahi mahu’inga kakató.  Ne polepole ai ‘a e  manu vaivai he fāngota ‘a e lulutai.  Na’e hangē ha tu’oni matangi ‘a e  ‘o’ofaki ‘e Nginingini Ofolanga ‘o tofuhia meia Malietoa ki he Tu’aliku ‘o Tonga.  ‘O sisi fungani ki Palasi he ko e navei ‘o Takeivulai.

Kuo tamele ‘a e femāmēnité he akosope ‘a e tui au ‘a Faivaola ‘a e tuituivao ‘o e hiteni ‘o e nofo taimi.  Ne mangia ai ‘a e kakala manongi ‘o e Fanga Faliki Pakó he loloma ‘a e ‘ofa he meheka ‘a e siale tu’u he kākāá.  Si’eku leá ni ko lave’itavake pē ‘i Tu’angalu mo e mohe manatu he lupe na’e kapa he taua.  Ka ko si’oto tekiteki ki he pā’angangalu ‘a e Tau’akipulu ‘o e maama kaha’u.

 

Ko e ngaahi tōkaki ‘eni ma’ae kaha’ú mo e ngaahi ngafa kehekehe pē.

 

Neongo ko e konga lahi ‘o e ngaahi maumau ko e fakahoko ‘e he to’utupú.  Ka ko e toko 11 ‘eni ‘oku nau teuteu ki he “Polokalama Folau hono 19 ‘a e to’utupu ‘a mamaní.  Ko e  fonua ‘e 14 ‘a ia ‘oku toko 11 mei he fonua ‘e 13 (kau ai ‘a Tonga) pea 118 mei Siapani.  ‘Oku ‘amanaki ke nau mavahe mei Tonga ni he uike 3 ‘o Sanuali 2007 ‘o to e foki ki mai he uike ‘uluaki ‘o Ma’asi 2007.  ‘Oku nau teuteu ‘enau ngaahi hiva mo e faiva fakatonga ‘a ia ‘oku tokoni ki ai ‘a Āfui Nusi mei he Senitā Fakafonua ‘a Tongá.

 

Ko e anga maheni ‘eni ‘o e ‘aho Tokonaki ‘o Tongá ko e kumi ‘o e ngaahi kato me’akai. 

Ko e kolomu’a ‘eni ki he kahaú (Tofoa Ha! Ha! Ha!)  Tu’unga ‘i he kei tapuni ‘a e Maketi Talamahú,’oku faka’atā ke ngāue’aki fakataimi ‘a e Maketi Fatauvala ‘i Tofoá.  ’Oku fakautuutu ai pe ‘a e fe’amokaki ‘a e ngaahi fiema’ú.

 

‘Oku mofia ‘a loto Nuku’alofa ka ‘oku ‘ikai mofia ‘a e loto ‘o e kāinga Siasi Ūesiliana Tau’atāina ‘o Tongá ‘o Tofoá ke fakahoko pē katoanga tuku mo’ui(misinale) ki he 2006.  Ko e konga ‘eni ‘o e ngaahi ouaú.

Na’e fakakūkafi hifo pē ‘a e kāinga lotú ke fakakakato ‘a e ouau fakafonua mo e ongo talitali anga maheni ai pē.

‘Oku ou ‘oatu ‘a e poloká ni ke fakamanatu atu pē ‘oku kei tanumaki fatongia pē si’otau kāingá, neongo ‘a e hoko ‘a e ngaahi fakatāmaki he funga ‘o e fonuá.

 

Fa’u  :  Kisione Taufa

Taimi  :  12:30 pm (Tonga Time)

‘Aho  :  28 Novema 2006.

Feitu’u  :   Tonga.